top of page
Ara
  • Yazarın fotoğrafıMehmet Ekicier

DOLANDIRILDIM NE YAPABİLİRİM? DOLANDIRILDIM PARAMI NASIL GERİ ALABİLİRİM?

#Banka-Müşteri İlişkisi


Bankalar; özel yasa ile kurulan ve kendilerine, alanlarında çeşitli özellikler tanınan, sahip oldukları vasıfları nedeniyle bankacılık işleminin güvenilen tarafı konumundadırlar. Bankaların bu konumu göz önüne alındığında, Yargıtay’ın vermiş olduğu emsal kararlarca da güven kurumu olarak kabul edilmesi, bankaların sorumluluğunun bu özel güven sebebiyle ağırlaştırılması gerekir. Bankalar ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşı hafif kusurlarından dahi sorumludur.

TTK 18/2 gereğince; tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir işadamı gibi hareket etmesi lazımdır. Bankalarınki ise herhangi bir tacirden daha farklıdır. Bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlülüğü Ticaret Kanunu kapsamında daha ağırdır.

Bankalar ile banka müşterileri arasındaki mevduat ilişkisi; ödünç sözleşmesi taşıyan kendine özgü bir sözleşmedir.

5411 Sayılı Bankacılık Kanunu’nun 61. Maddesine göre “…Mevduat ve katılım fonu sahiplerine ödenmesi gereken tutarları geri alma hakları hiçbir suretle sınırlandırılamaz.”

Banka hesaplarına para yatıran banka müşterileri, yatırdıkları paraları bankadan geri istemeleri halinde; bankalar mevduatta bulunan bu paraları, istenildiğinde veya belli vade sonunda, ayni ya da misli olarak iade etmekle yükümlüdürler.

Bankalar ile müşteri arasında bulunan kendine özgü bu sözleşme gereğince; müşterinin banka hesaplarında bulunan para, müşteri tarafından talep edildiğinde, banka tarafından ödenmezse bankaların sorumluluğu doğar. Bankada bulunan hesaba, banka hesap sahibi dışındaki üçüncü kişilerin erişimi ve hesabı kullanmaları nedeniyle, bankalar, bankanın kusurundan kaynaklanan, #dolandırıcılık nedeniyle müşterisinin uğramış olduğu zararı faizi ile birlikte müşterisine ödemek zorundadır.



Hesap sahibinin internet dolandırıcılığı eyleminin işlenmesinde ve kişisel bilgilerinin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesinde kusuru var ise TBK 52. Maddesi gereğince bu kusur müterafik kusur olarak değerlendirilebilir. Bu durumda banka, sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirememesinde kusurlu olmadığını TBK 112. Maddesi gereğince ispatlamakla yükümlüdür. Ayrıca bankalar, Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 34/3 maddesi gereğince iki bileşenli doğrulama kullanılmaksızın gerçekleşen her türlü işlem için, gerçekleştirilen işlemlerin müşteri tarafından yapıldığını ispat etme yükümlülüğü bankaya aittir.



Dolandırıcılık suçunda dolandırıcılar tarafından haksız olarak erişilen banka hesabına ait, bankalarda bulunan kredili mevduat hesabından eksi bakiyeye inilerek ya da kredi kullandırılmak suretiyle banka müşterileri dolandırıcılık suçunun mağduru olmaktadırlar. Daha sonrasında bankalarda bulunan hesapların boşaltılması veya müşteriyi bankaya karşı borçlandırılan bu işlemlerin sonrasında dolandırıcıların kullandığı hesaplara Fast, EFT, Havale işlemi yapılarak para transfer işlemi yapılmaktadır.  Bazı bankalar güvenlik sebebi ile bu söz konusu transferleri şüpheli işlem sayarak para transferine engel olabilmek için işleme bloke koymaktadır. Bankanın yapmış olduğu bu işlem dolayısıyla banka müşterisi olan dolandırıcılık mağduru, blokeli paranın iadesini bankadan istese dahi banka tarafından bloke işlemi kaldırılmamaktadır. Söz konusu bloke işleminin kaldırılarak, dolandırıcılık suçu mağdurunun banka hesabına geri iadesi için banka, soruşturmayı yürüten savcılıktan bir yazı istemektedir.

Soruşturmayı yürüten savcılığın bilişim suçları ile dolandırıcılık suçu yönünden iş yoğunluğunu ve bu suçtan her gün yüzlerce kişinin mağdur edildiği göz önüne alındığında; savcılığın istenilen yazıyı vermesi uzun sürmekte ya da ilgili savcılık, banka tarafından istenilen yazıyı hiç vermemektedir. Sürecin uzaması halinde ise; dolandırıcı kötüniyetli kişiler tarafından banka hesap sahibi adına çekilmiş olan kredi veya kullanılan mevduat hesabının taksit ödeme günü gelmektedir. Bu durumda ise mağdur vatandaş, dolandırılmaktan bankanın para transferine #bloke koyması ile kurtulmuş olsa bile bu defa da kredinin çekilmesi ve paranın #iade edilmesi arasında geçen bu süre zarfında, kendi rızası dışında çekilmiş olan kredilerin taksitini ödemek zorunda kalabiliyor. Böyle bir durumla karşı karşıya kalan banka müşterisi dolandırıcılık mağduru vatandaş, yargı yoluna başvurması, haksız ödemiş olduğu taksitler için bankaya karşı dava açması ile bankanın söz konusu işlemlerde bankanın da kusurunun bulunması halinde haksız olarak ödemiş olduğu taksitleri ve uğradığı zararı bankadan alabilecektir.



Dolandırıcılık mağduru olan şahsa yönelik kişilik haklarına bir saldırı olmadığından ve #manevi tazminat davasının açılabilmesi için şartları oluşmadığından açılacak olan #manevi tazminat davası reddolunur. Yani bankaya karşı açılacak olan #manevi tazminat davası kaybedilir. Dolandırıcı şahıslara karşı açılacak olan manevi tazminat davası her somut olaya göre değişiklik gösterebilir.



Bankaların sorumluluklarını ve bankacılık işlemlerinde uyulması gereken kuralları; Bankacılık Kanunu gibi kanunların yanı sıra, başkaca özel düzenleme ve yönetmeliklerle de düzenlenmiştir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan; Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik buna örnektir. Söz konusu bu yönetmelik gereğince; Bilgi Sistemlerine İlişkin Risk Yönetimleri, Bilgi Güvenliği, Veri Gizliliği gibi konuları düzenlediği gibi; Elektronik Bankacılık Hizmetleri, #İnternet #Bankacılığı, #Mobil #Bankacılık, #Telefon #Bankacılığı gibi konularda da düzenlemeler yer almaktadır.

Yukarıda sayılan düzenlemeler gereğince de; Bankaların günümüz teknoloji çağına ayak uydurmaları gerektiği, yapılacak olan işlemlerde ne gibi önlemlerin alınması gerektiği, önlemlerin kim tarafından ve nasıl sağlanacağı, sağlanmaması halinde ne gibi sonuçlar doğuracağı açıkça düzenlenmiştir.

Dolandırıcılık veya başkaca bir işlem sonucunda mağdur edilen banka müşterisinin, bankanın sorumluluğuna gidebilmesi için; bankanın hafifte olsa kusurlu olması gerekmektedir. Bankaların bazı işlemlerde kusurlu sayılabileceğine örnek verilmesi gerekirse; bankaların en az 2 bileşenli kimlik doğrulama olmaksızın hesaplara erişime izin vermesi, tek kullanımlık parolaların kullanılmaması,  SMS ile hangi işlemin ne amaçla yapıldığının belirtilmemesi, SMS ile bilgilendirilen işlem ile yapılan işlemin birbiri ile uyuşmuyor olması, hesaba normal giriş yapılmış olsa dahi para gönderirken ilave ek tedbirlerin alınmaması gibi örnekler sayılabilir.



Dolandırılmanız halinde yapılabilecek ilk şey tabi ki de en yakın karakola veya Cumhuriyet Başsavcılıklarına giderek sizin mağduriyetinize yol açan ismini bilmediğiniz veya ismini xxx olarak bildiğiniz şahıslar hakkında şikâyetçi olmanızdır. Şikâyetçi olmanız durumunda, suçun yasal unsurları oluşmuşsa sizi dolandıran şahıslar ilgili TCK maddeleri gereğince cezalandırılacaktır. (Bu yol ile tespit edilecek şahısların ceza alması sağlanır. Ceza ve Hukuk ayrı iki koldur.)

Ardından her olaya göre değişkenlik gösterse de; maddi kaybınızı geri alabilmek adına (yani giden paraların geri gelmesi için) şahıslar hakkında; #maddi tazminat davası açmanız veya ilamsız icra yoluna başvurmanız gerekecektir. (Bu yol ile bir günde sizin gibi onlarca kişiyi dolandıran şahısların o dosyaları tek tek kapatıp paranızı ödemesini beklemeniz anlamına gelmektedir. Mesleki tecrübeler burada çok önemli bir noktaya değinmemize sebep olmakta; günde yüzlerce insanı dolandırıp milyonlarca lira kazanan kötü niyetli dolandırıcılar, zaten ceza alacaklarını bildiklerinden genel olarak paranızı geri ödememektedir. Ancak cezada indirim alabilmek için nadirde olsa dolandırıcılar gerçekten paranızı geri ödeyebilir.)


Son yol olarak ki bu yazıya sebep olan ve en önemli olan yoldur. #Bankaların #kusurunu bulmak. Bu yol tamamen teknik bir konu olup, bilmeyen birisi tarafından (şahsın kendi kendine veya arzuhalcinin yazacağı bir dilekçe ile) yürütebileceği bir yol kesinlikle değildir. İki bileşenli doğrulama, LOG kayıtları, SMS OTP’leri, beni hatırla ve sonrasında girilen hesapla yapılacak işlemlerde bankaların uymakla yükümlü olduğu kurallara ne kadar uyduğu gibi konuların önemli olduğu unutulmamalıdır. Dolandırılan şahıslara banka tarafından gelen SMS bilgilendirme mesajlarının dahi çok önemli olduğu bir teknik konudur. Kendi kendinize açacağınız davanızın reddedilmesi halinde, yükselen yargılama masrafları ve karşı vekâlet ücretinin de tarafınızdan alınacağını unutmayınız. Tabiri caizse 3 kuruş için 5 liranızdan olmayınız. Sizin de aklınızda bir soru varsa iletişime geçebilirsiniz. Ya da iletişime geçmek yerine aşağıdaki yazıyı tamamen okuyup öyle iletişime geçebilirsiniz.


Bilgilendirme


İşbu yazı bilgilendirme ve yorumlama amaçlı olup, her somut olayın farklı değerlendirilmesi gerektiğinden, açılacak davalarda garanti vermez. Açılacak herhangi bir davada garanti veren bir ofis veya avukat meslektaş varsa lütfen dört defa düşününüz. İşbu yazı yargı kararlarından da faydalanılarak, emsal davalarında kazanılması sonucunda tecrübe ile kaleme alınmıştır. Hukuki yardım ve destek için telefon numarası üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Bu yazıyı kopyalayıp yapıştırıp dilekçelerinizde kullanmak için; lütfen insaniyet adına ve telifle uğraşmamak için en azından bir kısa mesaj atabilirsiniz. Yazıyı buraya kadar okudu iseniz gerçekten teşekkürler.


2 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

TÜKETİCİ HAKEM HEYETİ PARASAL SINIRLAR

Tüketici hakem heyetlerinin görev alanını belirleyen parasal sınırlar nedir? Tüketici hakem heyetlerinin görev alanını belirleyen başvuru sınırları tüketici uyuşmazlıklarının değerleri açısından her y

Emekli Maaşına Banka Tarafından Bloke Konulamaz.

Yargıtay son kararında milyonlarca emekliyi ilgilendiren bir karara imza attı. Kararda emekli maaşını teminat göstererek kredi kullanmış emeklilerin kredi ödemeleri geciktiği takdirde bankanın bloke v

Comments


bottom of page